Tankowanie rano czy wieczorem? Ten mit wciąż kosztuje

Kiedy najlepiej tankować?

Nie trzeba specjalnie jechać na stację wcześnie rano ani czekać do późnego wieczora. W zwykłych warunkach różnica wynikająca wyłącznie z pory dnia będzie dla kierowcy znikoma lub niemożliwa do zauważenia.

Jeżeli chcesz realnie zapłacić mniej za paliwo:

• Porównuj ceny na stacjach znajdujących się przy normalnej trasie.
• Nie jedź kilku lub kilkunastu kilometrów wyłącznie po symboliczną obniżkę.
• Tankuj na sprawdzonej stacji z dużym obrotem.
• Korzystaj z rabatów tylko wtedy, gdy nie wymagają niepotrzebnych zakupów.
• Pilnuj ciśnienia w oponach i unikaj gwałtownego przyspieszania.
• Nie dopuszczaj regularnie do jazdy na niemal pustym zbiorniku.
• Zachowuj paragony, szczególnie gdy po tankowaniu samochód zaczyna pracować nieprawidłowo.

Przy różnicy ceny wynoszącej 10 gr na litrze i tankowaniu 45 litrów oszczędność wynosi 4,50 zł. Jeśli tańsza stacja wymaga dodatkowej trasy, część lub całość tej kwoty zostanie spalona po drodze.

Tankowanie rano czy wieczorem — skąd wziął się ten mit?

Mit nie powstał całkowicie bez podstaw. Benzyna i olej napędowy, podobnie jak inne ciecze, zmieniają swoją objętość pod wpływem temperatury. Gdy paliwo się ogrzewa, jego objętość rośnie, a gęstość maleje. Chłodniejszy litr paliwa może zatem zawierać nieco większą masę niż litr tego samego paliwa w wyższej temperaturze.

To zjawisko jest rzeczywiste. Błędny jest jednak wniosek, że temperatura paliwa w dystrybutorze zmienia się w ciągu dnia dokładnie tak samo jak temperatura powietrza nad stacją.

Temperatura powietrza to nie temperatura paliwa

Na większości stacji benzyna i olej napędowy są przechowywane w dużych zbiornikach umieszczonych pod ziemią. Grunt ogranicza gwałtowne wahania temperatury. Jeśli rano powietrze ma 8°C, a po południu 28°C, nie oznacza to, że paliwo w podziemnym zbiorniku ogrzeje się w tym samym czasie o 20°C.

Temperatura paliwa może się zmieniać między porami roku, zależy również od dostawy, wielkości zapasu, głębokości zbiornika oraz intensywności sprzedaży. Nie należy jednak utożsamiać jej z chwilowym wskazaniem termometru stojącego przy drodze.

W praktyce różnica pomiędzy tankowaniem o godzinie 6:00 a tankowaniem o 18:00 może być znacznie mniejsza, niż sugerują internetowe obliczenia oparte na temperaturze powietrza.

Dystrybutor odmierza objętość paliwa

Kierowca kupuje paliwo w litrach, a odmierzacz w dystrybutorze podlega kontroli metrologicznej. Główny Urząd Miar przypomina, że odmierzacze paliw są przyrządami pomiarowymi podlegającymi prawnej kontroli metrologicznej. Na urządzeniu powinna znajdować się ważna cecha legalizacyjna.

Nie oznacza to, że temperatura nie ma żadnego znaczenia dla właściwości paliwa. Oznacza natomiast, że odmierzacz powinien prawidłowo wskazać objętość wydaną klientowi w granicach dopuszczonych przepisami.

Jeżeli masz uzasadnione podejrzenie, że dystrybutor wskazuje niewłaściwą ilość, nie rozwiązuj problemu przez tankowanie o innej porze. Zachowaj paragon, zanotuj numer stanowiska i zgłoś sprawę obsłudze stacji, a w razie potrzeby właściwym organom administracji miar.

Ile można zaoszczędzić, tankując chłodne paliwo?

Najbardziej efektowne internetowe obliczenia zwykle zakładają dużą zmianę temperatury samego paliwa. To założenie bywa nierealne w przypadku podziemnego zbiornika.

Dla uproszczenia można przyjąć hipotetyczny przykład. Jeżeli objętość paliwa zmieniłaby się o około 1% i tankowałbyś 50 litrów, różnica odpowiadałaby mniej więcej 0,5 litra. Przy cenie 6,50 zł/l byłoby to około 3,25 zł.

Taki rachunek nie dowodzi jednak, że właśnie tyle zaoszczędzisz rano. Aby tak się stało, temperatura paliwa wydawanego z dystrybutora musiałaby rzeczywiście zmienić się w przyjętym zakresie. Sam spadek temperatury powietrza nie wystarcza.

Sytuacja	Potencjalny wpływ na rachunek
Tankowanie rano zamiast wieczorem	Zwykle pomijalny
Cena niższa o 10 gr/l przy 45 l	4,50 zł oszczędności
Cena niższa o 20 gr/l przy 45 l	9 zł oszczędności
Dodatkowe 10 km po tańsze paliwo	Może pochłonąć kilka złotych
Rabat 5 gr/l przy 45 l	2,25 zł oszczędności
Spokojniejsza jazda i właściwe ciśnienie	Korzyść powtarzalna na wielu tankowaniach

Wniosek jest prosty: różnica ceny widoczna na pylonie ma zwykle większe znaczenie niż godzina tankowania. Jeszcze większe oszczędności może przynieść ograniczenie zużycia paliwa o kilka procent.

Czy warto tankować podczas dostawy paliwa?

Można spotkać się z zaleceniem, aby unikać tankowania w czasie napełniania zbiorników stacji. Ciężarówka dostarczająca paliwo może powodować ruch cieczy i osadów znajdujących się na dnie zbiornika. Nowoczesne instalacje mają jednak rozwiązania ograniczające ryzyko przedostania się zanieczyszczeń do samochodu, w tym filtry oraz procedury odbioru dostawy.

Jeżeli obsługa zabezpieczyła dystrybutor albo czasowo wyłączyła stanowisko, należy stosować się do oznaczeń. Jeśli stacja działa normalnie, samo zauważenie autocysterny nie musi oznaczać, że sprzedawane paliwo jest niebezpieczne.

Osoba szczególnie ostrożna może wybrać inną stację lub zatankować później. Nie należy jednak przedstawiać tej zasady jako gwarancji lepszej jakości paliwa.

Kiedy tankować samochód i ile paliwa wlewać?

Dobra pora na tankowanie to taka, która nie zmusza do nerwowej jazdy na rezerwie ani do wykonywania specjalnej trasy. W wielu samochodach zapalenie kontrolki oznacza, że paliwa zostało jeszcze na pewien dystans, ale dokładna rezerwa zależy od modelu, nachylenia drogi i warunków jazdy.

Czy jazda na rezerwie się opłaca?

Regularne odkładanie tankowania nie daje oszczędności. Pieniądze wydasz później, a nie mniej. Możesz natomiast narazić się na:

• Unieruchomienie samochodu w niebezpiecznym miejscu.
• Konieczność zakupu paliwa w przypadkowej, drogiej lokalizacji.
• Problem z uruchomieniem pojazdu po całkowitym opróżnieniu zbiornika.
• Zasysanie powietrza przez układ paliwowy.
• Dodatkowe komplikacje w niektórych silnikach Diesla.
• Stres podczas korka, objazdu albo nieplanowanej podróży.

Rozsądną praktyką jest tankowanie, gdy poziom spada do około jednej czwartej zbiornika, szczególnie zimą, przed trasą albo na obszarach z małą liczbą stacji. Nie jest to sztywna reguła techniczna dla każdego samochodu, ale wygodny bufor bezpieczeństwa.

Pełny bak czy tankowanie za określoną kwotę?

Pełny zbiornik oznacza większą masę samochodu, ale różnica kilkudziesięciu kilogramów zwykle ma niewielki wpływ na spalanie w porównaniu ze stylem jazdy, prędkością i korkami. Tankowanie małych kwot co kilka dni może natomiast wymuszać częstsze wizyty na stacji.

Pełny bak ma sens, gdy:

• Regularnie pokonujesz dłuższe trasy.
• Korzystasz z atrakcyjnej ceny na sprawdzonej stacji.
• W okolicy jest niewiele punktów tankowania.
• Chcesz ograniczyć liczbę dodatkowych przejazdów.

Tankowanie mniejszej ilości może być rozsądne, gdy samochód jest używany sporadycznie, paliwo miałoby pozostawać w zbiorniku przez bardzo długi czas albo nie chcesz jednorazowo zamrażać większej kwoty.

Nie warto dolewać paliwa po automatycznym odbiciu pistoletu. Pierwsze odbicie zwykle oznacza, że należy zakończyć tankowanie. Dalsze „zaokrąglanie” kwoty może doprowadzić do przepełnienia, rozlania paliwa lub problemów z układem odpowietrzania.

Jak realnie wydawać mniej na paliwo?

Zastanawianie się, czy lepsze jest tankowanie rano czy wieczorem, odciąga uwagę od oszczędności, które można rzeczywiście policzyć.

Krok 1: oblicz koszt objazdu

Załóżmy, że tańsza stacja znajduje się 5 km dalej. W obie strony pokonasz dodatkowo 10 km. Samochód zużywający w mieście 8 l/100 km spali na tej trasie około 0,8 litra. Przy cenie 6,50 zł/l koszt objazdu wyniesie około 5,20 zł.

Jeżeli na tankowaniu oszczędzisz 6 zł, faktyczna korzyść wyniesie zaledwie około 80 gr. Nie uwzględnia to czasu ani dodatkowego zużycia auta.

Krok 2: porównuj tę samą odmianę paliwa

Nie zestawiaj ceny zwykłej benzyny 95 na jednej stacji z ceną paliwa premium na drugiej. Sprawdź także, czy silnik rzeczywiście wymaga droższego paliwa. Informację znajdziesz w instrukcji samochodu albo na klapce wlewu.

Paliwo o wyższej liczbie oktanowej nie zapewnia automatycznie niższego spalania w każdym silniku. Jeżeli producent dopuszcza benzynę 95 i nie wskazuje szczególnych korzyści z 98, droższe tankowanie może nie zwrócić się w codziennej jeździe.

Krok 3: wykorzystuj rabaty z kalkulatorem

Rabat 5 gr/l przy 40 litrach daje 2 zł. Jeżeli dla jego uzyskania kupisz na stacji kawę lub przekąskę, której normalnie byś nie kupił, promocja przestaje być oszczędnością.

Sprawdź również:

• Czy rabat działa na wybrany rodzaj paliwa.
• Czy ma limit litrów.
• Czy wymaga minimalnych zakupów.
• Czy punkty wygasają.
• Czy stacja nie jest wyraźnie droższa od konkurencji.

Krok 4: ogranicz spalanie

Największe znaczenie zwykle ma nie to, kiedy kupujesz paliwo, lecz jak szybko je zużywasz. Pomagają:

• Płynne przyspieszanie.
• Wczesne przewidywanie hamowania.
• Utrzymywanie właściwego ciśnienia w oponach.
• Usunięcie niepotrzebnego bagażnika dachowego.
• Niewożenie ciężkich przedmiotów bez potrzeby.
• Łączenie kilku spraw w jedną trasę.
• Unikanie długiej pracy silnika na postoju.
• Jazda z rozsądną prędkością na drodze szybkiego ruchu.

Przy miesięcznym zużyciu 100 litrów ograniczenie spalania o 5% oznacza 5 litrów mniej. To znacznie więcej niż hipotetyczna korzyść z wybierania chłodniejszej pory dnia.

Bezpieczne tankowanie krok po kroku

1. Zatrzymaj samochód przy właściwej stronie dystrybutora.
2. Wyłącz silnik i zaciągnij hamulec postojowy.
3. Sprawdź rodzaj paliwa przed podniesieniem pistoletu.
4. Nie pal i nie używaj otwartego ognia.
5. Włóż pistolet prawidłowo do wlewu.
6. Rozpocznij tankowanie bez blokowania urządzenia w sposób niezgodny z instrukcją.
7. Zakończ po automatycznym odbiciu pistoletu.
8. Odczekaj chwilę, wyjmij pistolet i odłóż go na miejsce.
9. Zamknij korek oraz klapkę wlewu.
10. Zabierz paragon, jeśli chcesz kontrolować spalanie lub zachować dowód zakupu.

Jeżeli pomylisz benzynę z olejem napędowym, nie uruchamiaj silnika. Przestawienie samochodu powinno odbyć się zgodnie z zaleceniem pomocy drogowej lub warsztatu. Koszt wypompowania niewłaściwego paliwa jest zwykle znacznie niższy niż naprawa układu po uruchomieniu silnika.

FAQ

Czy rano paliwo jest gęstsze?

Chłodniejsze paliwo rzeczywiście ma większą gęstość. Nie oznacza to jednak, że paliwo w podziemnym zbiorniku stacji rano jest znacznie chłodniejsze niż wieczorem.

Czy tankowanie wieczorem jest mniej opłacalne?

Zwykle nie. Różnica wynikająca wyłącznie z pory tankowania jest najczęściej zbyt mała, aby kierowca mógł ją zauważyć w rachunku.

Czy warto czekać na chłodny dzień?

Nie ma potrzeby planowania tankowania na podstawie pogody. Więcej można zaoszczędzić, wybierając korzystniejszą cenę bez wykonywania dalekiego objazdu.

Czy dystrybutor może źle naliczać paliwo?

Odmierzacze podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Jeżeli podejrzewasz błąd, zachowaj paragon, zanotuj numer dystrybutora i zgłoś sprawę obsłudze oraz właściwej administracji miar.

Czy tankować do pierwszego odbicia?

Tak. Dalsze dolewanie może prowadzić do przepełnienia i nie służy instalacji odpowietrzania zbiornika.

Czy pełny bak zwiększa spalanie?

Dodatkowa masa ma pewien wpływ, ale zwykle jest on niewielki. Częste specjalne przejazdy po niewielką ilość paliwa mogą kosztować więcej.

Czy jazda na rezerwie oszczędza paliwo?

Nie. Opóźnia jedynie wydatek i zwiększa ryzyko unieruchomienia samochodu albo problemów z układem paliwowym.

Czy warto jechać na tańszą stację?

Tak, jeśli znajduje się po drodze albo różnica ceny pokrywa koszt objazdu. Najpierw policz dodatkowe kilometry oraz czas.

Najlepsza odpowiedź na pytanie tankowanie rano czy wieczorem brzmi: tankuj wtedy, gdy jest Ci po drodze, na sprawdzonej stacji i bez dopuszczania do niebezpiecznie niskiego poziomu paliwa. Rozszerzalność cieplna paliwa jest prawdziwym zjawiskiem, ale temperatura podziemnego zbiornika nie podąża gwałtownie za temperaturą powietrza. Realnych oszczędności szukaj w cenie, krótszej trasie, rabatach bez dodatkowych zakupów i niższym spalaniu.

Źródła

• Główny Urząd Miar, materiały dotyczące prawnej kontroli metrologicznej odmierzaczy paliw ciekłych.
• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, raporty z kontroli jakości paliw dostępnych na polskich stacjach.
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej.
• NIST Handbook 44, Specifications, Tolerances, and Other Technical Requirements for Weighing and Measuring Devices.
• European Committee for Standardization, normy dotyczące paliw silnikowych EN 228 i EN 590.